De timing hierrond was perfect, gezien Proximus eind februari bij de publicatie van haar kwartaalresultaten een halvering van het dividend aankondigde. Op basis hiervan had Michael Freilich een aantal kritische vragen voorbereid betreffende het debacle rond de acquisitie van het Indiase bedrijf Route Mobile, dat in 2025 volledig operationeel werd geïntegreerd in de internationale divisie Proximus Global.
Gedurende 2024 en 2025 heeft Freilich veelvuldig via diverse kanalen ervoor gewaarschuwd dat Route Mobile een gevaarlijk avontuur was dat de Belgische telecomoperator nog zuur zou opbreken. Vooral gezien het feit dat Route Mobile actief was in een markt van SMS’s waar de marges reeds voor de beslissing tot acquisitie onder druk stonden.
Nog even tot herinnering, SMS wordt steeds meer een 'commodity' waarbij prijs de belangrijkste concurrentiefactor is. Berichtenapplicaties zoals WhatsApp en Viber kannibaliseren het traditionele SMS-verkeer, vooral voor authenticatie (OTP's) en klantenservice. Telecomoperatoren verhogen vaak de tarieven voor het afleveren van SMS'en, wat de marges voor aggregatoren zoals Route Mobile verder onder druk zet.
Gerenommeerde market researchers, zoals Juniper Research, waarschuwden reeds midden 2023 ervoor dat de rol van SMS als enige kanaal voor authenticatie (zoals OTP's) onder vuur lag door alternatieve kanalen zoals pushnotificaties, waardoor telecomoperatoren wereldwijd miljarden aan omzet zouden verliezen aan OTT-apps.
Aangezien voormalig CEO Guillaume Boutin, die gegokt en verloren had op het avontuur met Route Mobile, het zinkende schip reeds in mei vorig jaar had verlaten en ervoor koos niet op te dagen tijdens deze hoorzitting, wilde Freilich van de uittredende voorzitter, Stefaan De Clerck, die steeds een onvoorwaardelijke en vurige verdediger van dit Indiase avontuur was, vernemen of en hoe hij en zijn RvB de interne data hadden ontvangen en/of beoordeeld die al vóór de goedkeuring van de transactie wezen op verslechterende SMS-marges en -volumes.
Niet onverwacht was het antwoord ontgoochelend. Vooreerst argumenteerde hij dat in zijn persoon een zondebok wordt gezocht, nu Dhr. Boutin niet meer daar is. Dit is een zwak argument, daar hij zich er in vergist dat de rol van voorzitter van de RvB niet beperkt is tot het slechts toezicht houden op het management. De overname van Route Mobile was geen operationeel detail, maar de sluitsteen van de 'Bold2025'-strategie. Als voorzitter is De Clerck verantwoordelijk voor het agenderen en laten goedkeuren van deze langetermijnvisie. Wanneer een voorzitter, zoals gemeld, jarenlang (2023-2025) een "vurig bepleiter" is geweest, stapt hij uit de rol van onafhankelijk controleur en wordt hij de politieke architect van de deal. Hij heeft zijn gewicht in de schaal geworpen om de RvB te overtuigen, ook toen de marktwaarschuwingen over dalende SMS-marges al luid klonken.
Vooral dit laatste onderdeel van zijn antwoord roept bijkomende vragen op. Het wekt namelijk weinig vertrouwen dat de voorzitter en de RvB op geen enkel moment een methodiek hanteren om de data die hun worden aangereikt kritisch te toetsen of in vraag te stellen. Zoals hij het zelf formuleerde: ‘… wellicht is dat allemaal te mooi voorgesteld; vanwaar komen deze gegevens,… die worden voorgelegd … en je gaat daarin mee …”
Het is dan ook weinig verrassend dat een miskleun zoals Route Mobile zich bij Proximus heeft kunnen voordoen. De profielen van de leden van de raad van bestuur laten nog steeds veel te wensen over. Het gaat vaak om middelmatig opgeleide profielen die onvoldoende bijblijven met de vakliteratuur die relevant is voor het domein waarin de onderneming actief is. Vooral gaat het om personen die nooit op hoog niveau in een competitieve omgeving hebben gewerkt, waar elke beslissing een directe impact heeft op de winst of het verlies van de organisatie.
Het valt te hopen dat met de aantreding van de nieuwe voorzitter van de raad van bestuur, samen met de nieuwe CEO, eindelijk werk wordt gemaakt van een degelijke en performante governance.
